اگر از زردي رنگ دندان و جرم آن رنج ميبريد؛ اين مطلب را بخوانيد
آوید نیوز: اين روزها رديف و سفيد بودن دندانها هم يکي از اصول اوليهي زيبايي به شمار ميرود و بسياري از ما دوست داريم چهره و لبخندي زيبا با دندانهاي سفيد داشته باشيم. اما گاهي رنگ دندانهاي ما زرد و يا قهوهاي ميشود و ما را دچار مشکل ميکند يا احساس اينکه روي دندانهاي ما جرم وجود دارد؛ ما را آزار ميدهد.
در اين مواقع معمولا بسياري از اطرافيان شروع به پيچيدن نسخه ميکنند و ما را از رفتن به دندانپزشکي و سفيد کردن دندانها يا جرمگيري آنها منع ميکنند و ميگويند جرمگيري و سفيد کردن دندان، به ميناي آن آسيب ميزند در حالي که بر اساس نظر دندانپزشکان اگر جرم دندان درمان نشود؛ به مرور به بافتهاي عمقي لثه آسيب ميزند و سبب تحليل رفتن لثه ميشود.
اگر شما هم از رنگ دندانهايتان ناراحت هستيد و به نظرتان زرد و قهوهاي شدهاند و يا جرم روي دندانهايتان آزارتان ميدهد و دو دل هستيد که جرمگيري و سفيد کردن را انجام دهيد يا خير؛ توصيههاي دکتر «مريم محسني تکلو» جراح دندانپزشک را بخوانيد:
دلیل زرد بودن یا زرد شدن دندان چیست؟
ساختار دندان از سه لایه تشکیل شده است که از خارج به داخل، شامل مینا، عاج و پالپ دندان (عصب دندان) است. رنگ مختلف دندانهای افراد هم به علت میزان مواد معدنی موجود در مینای دندان است و اینکه چقدر از ورای مینا، رنگ عاج دندان که زرد رنگ است؛ دیده میشود. علاوه بر این موضوع دلایل دیگری هم وجود دارد که باعث زرد شدن دندانها ميشود از جمله افزایش سن، سیگار کشیدن و مصرف نوشیدنیهای رنگی.
عوامل زرد شدن دندانها کدامند؟
دلايل مختلفي وجود دارد که باعث تغيير رنگ دندان ميشود که از مهمترين اين عوامل ميتوان به موارد زير اشاره کرد:
- وراثت: وراثت بر روی رنگ دندان تاثير دارد
- وجود بیش از حد فلوراید در آب که میتواند باعث به وجود آمدن لکههای قهوهای و سفید بر روی دندانها شود.
- مصرف برخی داروها مثل تتراسایکلین در دوران کودکی (قبل از 8 سالگی) میتواند نوارهای تیره رنگی روی دندان ایجاد کند.
- گاهی اوقات مدتي بعد از درمان ریشهي دندان به خصوص دندانهای قدامي، رنگ دندانها تغییر میکند.
- برخی غذاها یا نوشیدنیها، از علل تغییر رنگ دندانها هستند.
- مصرف قطرهي آهن در کودکان و یا مصرف زیاد از حد دهانشویهي کلرهگزیدین یا فلوراید بدون مشورت با پزشک هم از دلایل تغییر رنگ دندان است.
- بالا رفتن سن هم باعث تیرهتر شدن دندانها میشود.
- برخی ترمیمهای قدیمی دندان که پوسیدگی زیر آن عود کرده و نیاز به درمان مجدد دارد.
راه پیشگیری از این مساله چیست؟
تنها راه برای جلوگیری از زرد شدن دندانها، در صورتی که علت آن خارجی باشد (مثل مصرف غذاها و نوشیدنیها و مصرف داروها، دهانشویهها و قطرهي آهن) مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان و دندان است. در غیر اینصورت اگر به علت وراثت یا برخی بیماریهاي فرد، رنگ دندان او تغییر پیدا کرده باشد، دیگر جهت پیشگیری کار خاصی نمیتوان انجام داد و به درمانهای دندانپزشکی نیاز است.
در صورتی که دندانها زرد شده و تغییر رنگ داده باشند؛ با چه اقداماتی میتوان آنها را سفید کرد و این سفید شدن تا چه اندازه ممکن است؟
بسته به اینکه علت تغییر رنگ چه بوده است؛ ميتوان راه درمانی را پیشنهاد کرد؛ مثلا اگر علت تغییر رنگ، مصرف دهانشویهي کلرهگزیدین باشد، میتوان با بروساژ دندانها در یک جلسهي درمانی نیم ساعته، تمام تغییر رنگها را برطرف کرد ولی اگر علت تغییر رنگ، ارثي يا به علت مصرف زیاده از حد فلوراید باشد؛ مراحل درمانی پیچیدهتر میشود و با روشهای درمانی زير میتوان این تغییر رنگها را برطرف کرد:
1- بلیچینگ (سفید کردن دندانها) که به دو روش داخل خانه و مطب قابل انجام است.
2- کامپوزیت لامینیت
3- پرسلن لامینیت
نکته: در روش دو و سه، يک لايهي نازک کامپوزيت يا پرسلن روي دندانها قرار ميگيرد و تغيير رنگ را ميپوشاند؛ مانند ناخن مصنوعی
4- روکش کردن دندان که آخرين راه براي درمان اين گونه دندانهاست.
راهحل سفید کردن دندان چیست؟ و انواع سفید کنندههای دندان کدامند؟
سفید کردن دندانها به دو روش قابل انجام است:
- روش داخل مطب
- روش داخل خانه
اگر زردی دندانها در حد زیادي باشد؛ ابتدا در مطب در سه جلسهي یک ساعته بر روی دندانها مادهي سفیدکنندهای را قرار میدهیم که در این روش، غلظت مادهي سفیدکننده بسیار بالاست و با دقت بسیار زیادی این کار انجام میشود وگرنه صدماتی به لثه و لب بیمار وارد میکند.
در صورتی که زردی دندان کم باشد و یا بيمار روش داخل مطب را انجام داده باشد؛ برای جلوگیری از برگشت درمان، از بیمار خواسته میشود که هر هفته یک با دو بار در خانه، از مادهي سفید کننده استفاده کند.
در این روش در جلسهي اول، از دندان بیمار قالب گرفته میشود و در جلسهي دوم یک تري خاص و یک سرنگ حاوی مادهي سفید کننده به بیمار داده میشود که غلظت مادهي سفید کنندهي آن در حدی است که به لثه و لب بیمار صدمهای وارد نمیکند و بيمار هر شب و یا یک شب در میان از مادهي داخل سرنگ، داخل تری میگذارد و روی دندانهايش قرار میدهد و به مدت 4 یا 5 ساعت این ماده روی دندانها باقی میماند.
از عوارض سفید کردن دندانها تنها میتوان به حساسیت دندانها به سرما و گرما در طول دورهي درمان اشاره کرد.
البته در طب سنتی هم روشهایی برای سفید کردن دندانها وجود دارد که ميتوان به متخصصان اين امر مراجعه و مورد را درمان کرد.
آیا مسواک، نوع آن و خمیر دندان بر روی تغییر رنگ دندانها اثر دارند؟
به طور کلي قبل از اینکه نوع مسواک و خمیر دندان مهم باشد؛ دفعات مسواک زدن و طرز صحیح مسواک زدن بسیار مهم است. البته بسیاری از اساتید دندانپزشکی ذکر میکنند که استفاده از خمیر دندان به ميزان زیاد به همراه محکم مسواک زدن، در نهایت میتواند باعث سایش طوق دندان و تغییر رنگ ناشی از آن شود که به دنبالش حساسیت دندان به سرما و گرما را در پی دارد.
بايد گفت تمام خمیر دندانهای موجود در بازار که نشان استاندارد دارند و حاوی فلوراید هستند ـ چه ایرانی و چه خارجی- توانایی تمیز کردن دندان در محدودهی مطلوب را دارند و خمیر دندانهای ضد جرم و یا سفیدکنندههای تبلیغاتی به علت داشتن مواد سایندهي زیاد حتی میتوانند برای سلامتی دندان مضر باشند.
در همین جا لازم است ذکر کنم مسواک زدن با مسواکهای برقی، شارژی یا دستی تفاوت چنداني ندارد و تنها فرق آنها در جذابیت مسواکهای برقی و شارژی برای کودکان است که به همین دلیل کودکان تمایل بیشتری به مسواک زدن با مسواک برقی و شارژی دارند. در ضمن بیشترین کاربرد این مسواکها برای سالمندان یا افراد با ناتوانی جسمی است که مسواک زدن با مسواکهای دستی برای آنها سخت است.
در مورد نوع مسواک هم باید گفت هر دو نوع مسواکهای ایرانی با آرم استاندارد و یا اروپایی با برچسب واردات از وزارت بهداشت، قابل استفادهاند. فقط جنس سخت hardمسواک میتواند به دندانها صدمه بزند و نوع مدیوم medium و soft جهت مسواک زدن مناسب است. همچنين افرادی که تحلیل لثهي شدید دارند و یا دندانهای آنها به آب سرد و گرم حساس است، میتوانند از مسواکهای فوق نرم (سوپر سافت یا اکسترسافت) استفاده کنند.
آیا ممکن است مواد غذایی باعث تغییر رنگ دندانها شوند؟ کدام مورد و بعد از خوردن آنها چه باید کرد تا کمترین آسیب و اثر را بر روی دندان بگذارند؟
در مورد رژیم غذایی هم باید دانست که برخی از غذاها و نوشیدنیها که حاوی رنگ هستند، میتوانند باعث تغییر رنگ دندانها شوند که تنها راه جلوگيري از آن، عدم مصرف یا کاهش مصرف اين نوع مواد غذايي و مسواک زدن سریع بعد از مصرف آنهاست.
کشیدن سیگار و تنباکو هم میتواند نمای خاصی از پوسیدگی را در دهان بیماران ایجاد کند که اکثراً طوق دندانهای افراد سيگاري يا قلياني میپوسد و تغییر رنگ شدیدي در دندانهاي آنها دیده میشود.
معروفترین غذاها و نوشیدنیهايي که باعث تغییر رنگ دندانها میشوند، عبارتند از: نوشیدنیهای اسیدی که حاوی کروموژنها و تاننها هستند. نوشابه، چای، نوشیدنیهای ورزشی، توت سیاه، تمشک، انواع گیلاسها، آلبالوها و انگورها، انار، سس (سویا، گوجه فرنگی، کاری و …) و برخی از شیرینیها.
البته در صورت تمایل به مصرف این نوع خوراکیها میتوانید مایعات را با نی مصرف کنید و خوراکیها را سریع ببلعید و سریع دهان را بشویيد و یا حتما بعد از مصرف آنها آدامسهای بدون شکر که ترشح بزاق را فعال ميکنند؛ بجويد تا مواد رنگی از روی دندانها پاک شود.
