آوید نیوز: ارتباط صميمانه بايد يك فرايند پويا و دو جانبه باشد. پويايي ارتباط صميمانه، سبب تعامل موثر و غيرقابل پيشبيني ميشود. برقراري ارتباط صميمانه در هر خانوادهاي، مطابق با فرهنگ آن خانواده است. ارتباط صميمانه در خانواده ميتواند نيازهاي عاطفي زوجين را برآورده سازد و زوجین با ايجاد و برقراري ارتباط صميمانه، از خود و يكديگر لذت ميبرند
تعريف ارتباط صميمانه
ارتباط صميمانه در خانواده، فرايندي است كه از طريق آن، اطلاعات از طريق نظام (سيستم) مشترك علائم، نشانهها يا رفتار بين اعضاي خانواده منتقل ميشود. فرايندي است كه مدام زوجين در آن بهطور فعال دخالت داشته و ميتوانند موقعيتهايشان را عوض كنند.
نقش ارتباط صميمانهی موثر در خانواده:
ارتباط صميمانه، سنگ زيربناي خانوادهی سالم و موفق است. ارتباط صميمانه شامل درك روحيهی متقابل یکديگر و احترام متقابل است و همچنين صداقت و درستي در نظام خانواده را در بر ميگيرد. وقتي خانوادهاي از الگوهاي ارتباط صميمانه استفاده ميكند؛ انتقال و درك واضحي از محتوا و قصد هر بياني دارد و مسئوليت اجتماعي كردن فرزندان و دستيابي به نيازهاي روحي و رواني اعضای خانواده و ابقاء ارتباط زوج و شركت در اجتماع را ميتواند بهخوبي انجام دهد. الگوهاي ارتباطي، اثر مهمي بر اعضای خانواده دارد. زيرا شخصيت، يادگيري، توسعه و ابقاء اعتماد به نفس و قدرت انتخاب و تصميمگيري منطقي افراد خانواده به ارتباط خوب، منطقي و صميمانه در خانواده وابسته است.
در ارتباط صميمانه، تفاوتهاي فردي در زوجين در نظر گرفته ميشود و مورد احترام واقع ميگردد. در گفتار خانوادهها، صراحت و صداقت وجود دارد تا اعضاي خانواده نيازها و روحيات يكديگر را تشخيص دهند. در خانوادهاي كه ارتباط صميمانه وجود دارد، قضاوت سريع و پيش داوري و انتقادات غيرواقعي وجود ندارد. ارتباط صميمانه در خانواده موجب ميشود كه در رفتارهاي زوجين تطابق وجود داشته باشد.
ارتباط صميمانه بايد يك فرايند پويا و دو جانبه باشد. پويايي ارتباط صميمانه، سبب تعامل موثر و غيرقابل پيشبيني ميشود. برقراري ارتباط صميمانه در هر خانوادهاي، مطابق با فرهنگ آن خانواده است.
ارتباط صميمانه در خانواده ميتواند نيازهاي عاطفي زوجين را برآورده سازد و زوجین با ايجاد و برقراري ارتباط صميمانه، از خود و يكديگر لذت ميبرند. وجود ارتباط صميمانه در خانواده، باعث ميشود كه افراد خانواده در اكثر موارد، در مورد مسائل و مشكلات شخصي و اجتماعي زندگي با يكديگر بحث و گفتوگو داشته باشند و به احساسات، افكار و علائق يكديگر احترام بگذارند و موجب رشد و تكامل احساسات و ارزشها ميشود.
مهارتهاي لازم براي ايجاد ارتباط صميمانه
تعاملات در خانواده بهوسيلهی نظام ارتباطات شكل ميگيرد که شامل ارتباطات كلامي و غيركلامي است.
ارتباطات كلامي:
روشهاي صحبت كردن، بسيار موثر است. نحوهی بيان زوجين در ارتباط بسيار مهم است.
همدلي:
همدلی در زوجين، يكي از مهارتهاي لازم براي ايجاد ارتباط صميمانه است. همدلي عبارتست از تجربهی موقت يكي از زوجين نسبت به احساسات زوج ديگر و ورود به دنياي درون و آنچنان كه زوج مخالف او را درك ميكند. همدلي به زوجين اجازه ميدهد تا زوجين احساسات همديگر را بهتر درك كرده و احساس ارزشمند بودن در هر دو بهوجود ميآید.
احترام، ارزش قائل شدن زوجين و افراد خانواده به احساسات، ارزشها، عقايد و ملاكهاي همديگر
احترام در خانواده، يعني اينكه يكي از زوجين يا هر دو در تصميمگيريهاي خود، ديگري را مد نظر داشته باشد و اگر يكي از زوجين به بيان احساسات خود ميپردازد؛ زوج مقابل به صحبتهاي او همراه با توجه گوش دهد و هر دو براي خواستههاي منطقي هم ارزش قائل شوند.
خلوص و دوستي:
«خلوص و دوستی» رابطهی نزديكي با احترام گذاشتن دارند و منظور قدرت واقعي بودن، درستكاري و صادق بودن با فرد ديگري است. خلوص، صداقت را در برميگيرد. صداقت يعني صراحت زوجين بر انجام اعمالي كه از جانب آنها صورت ميگيرد. صراحت بيان هم بايد در زوجين هنگام بيان احساسات خود نسبت به همديگر مشاهده شود. بيان احساسات زوجين نسبت به هم، بسياري از مشكلات زوجين را حل ميكند. در بيان احساسات بايد صداقت و راستي احساسات هم مد نظر گرفته شود.
ارتباط كلامي:
ارتباطي است كه كلمات، عقايد و پيامهاي دو طرف را منتقل ميكند.
گفتوگوي شادمانه:
يكي از مهارتهاي لازم براي ارتباط صميمانه است.
تشويق و تحسين: يكي از مهارتهاي لازم براي برقراري ارتباط صميمانه بين زوجين، تشويق و تحسين همديگر است. تشويق و تحسين، انگيزهی تلاش، موفقيت، پيشرفت و رقابت سالم در زندگي را براي زوجين بر ميانگيزد و تحسين حقيقي زوجين، باعث جلب اعتماد نسبت به همديگر ميشود. بنابراين زوجين بايد سعي كنند كه موفقيتهاي همديگر را تحسين كنند.
برقراري ارتباط عاطفي:
الگوي ارتباطات عاطفي، به پيام كلامي و غيركلامي و ژست فيزيكي مثل لمس كردن، نگاه كردن و نوازش كردن و علاقهمندي بستگي دارد كه ميتواند از ارتباطات صميمانه بهشمار آيد.
عوامل تهديد كنندهی ارتباط صميمانه:
عدم همدلي:
زوجيني كه نميتوانند احساسات، رفتار و افكار همديگر را درك كنند و فقط در فكر رسيدن به احتياجات خود هستند، اين افراد نه تنها ديگران را قبول ندارند بلكه براي خودشان هم ارزش قائل نيستند و اين امر منجر به بروز فشار، اضطراب، ترس، سرزنش در خانواده ميشود.
خود محوري:
يعني تمركز يكي از زوجين بر احتياجات خودش با وجود محروميت زوج ديگر از نيازها و احساسات او باشد. يا اهميت ندادن به ديدگاه ديگران و همچنین عدم برقراري ارتباط كلامي و غيركلامي مناسب با آنها.
اصول و مهارتهاي ارتباطي بين زوجين
هيچ يك از انسانها، مهارتهاي لازم زندگي را به صورت كلاسيك آموزش نديدهاند. در حالی که براي وارد شدن به زندگي مشترك، به يكسري آموزشها نیاز داريم. اصولي كه در زندگي مشترك بايد مورد توجه قرار داد به صورت اهم به شرح زیر هستند:
1 ـ فرديت: هر فردي خصوصياتي دارد كه فرد را از سايرين مجزا ميكند. هيچ والدي نيست كه بتواند دو فرزند را مشابه بههم را تربیت کند و هيچ دو انسانی هم نمیتوانند دقيقاً مانند هم باشند.
2 ـ پذيرش افراد: انسانها را به همان شکلی كه تربيت شدند و هستند بپذيريم.
3 ـ توافق و تفاهم: توافق قبل از ازدواج است و تفاهم بعد از ازدواج است. توافق بر سر مسائل اصولي و اساسي زندگي است.
تفاهم: فهميدن حال فرد مقابل بهطور متقابل مانند تعيين رنگ اتاق
4 ـ رابطهی عاطفي: سه كانال براي انتقال عاطفي وجود دارد.
الف ـ كلامي: اظهار علاقه
ب ـ رفتاري: به فرزند يا همسر خود با كارهاي كه ميكند نشان ميدهد كه چقدر به آنها علاقهمند است.
ج ـ تماس بدني: نوازش كردن، ملاقات كردن، بغل كردن.
5 ـ همدلي: خود محوري و خودخواهي باعث ميشود كه فرد نتواند خود را بهجاي فرد ديگري بگذارد.
مثال: آقا خيلي خسته از راه ميرسد و به خانمش ميگويد كه خيلي خستهام و از ترافيك بيزار شدهام. زن همدلي نمیكند و میگويد من چه كار كنم؟ مگر ديگران چکار ميكنند؟
اين نمونهی همدلي نكردن است و تنش در مرد باقي ميماند.
6 ـ صميميت: هر انساني نياز دارد كه زندگي را بدون دغدغه در كنار همسرش، بگذارند. جو منزل در عملكرد اعضای خانواده، تأثير ميگذارد.
7 ـ حمايت: هر انساني نياز دارد كه بتواند بر فرد مقابل تكيه كند؛ روی او حساب كند و وي را حمايت كند. در مورد دختراني كه اقدام به فرار از منزل ميکنند ميتوان گفت بهدليل عدم حمايت عاطفي، ناخواسته مجبور به اين كار ميشوند.
8 ـ تصميمگيري مشترك در همهی امور: زن و شوهر تنها كساني هستند كه بايد در زندگي مشترك خود در تمام امور، مشاركت و تشريك مساعي داشته باشند.
9 ـ اعتماد: از نيازهاي اساسي انسان است. در رابطه با همسر، ارتباط بايد طوري باشد كه رفتارها روشن باشند و رفتارها به گونهاي باشند كه فرد مقابل به آن اعتماد داشته باشد.
10 ـ برخورداري از يك حيطهی اختصاصي: ميتوان گفت كه همه چيز در زندگي كنترل شده نيست.
11 ـ احترام: يعني احترام گذاشتن به همهی حقوق و وظايفي كه همسران نسبت به يكديگر دارند.
در پايان براي ايجاد روابط بهتر، ميتوان هر شب چك ليستي از كليهی اعمالي كه در طول روز انجام دادهايم؛ تهيه نمائيم و هر زمان كه احساسي (منفي يا مثبت) به ذهنتان رسيد؛ بگوئيد من در قبال او چه كاري كردم كه باعث شد وي اين رفتار را در قبال من داشته باشد.؟ در رابطه با نوشتههاي چك ليست، موارد ثبت شده را به همسرتان متذكر نشويد. زيرا باعث درگيري و كشمكش در زندگي ميگردد. در پايان هفته بعد از يك نشست گرم و صميمي، دفترچهی چك ليست را با آرامش بررسي كنيد و دربارهی موارد تضاد بحث كنيد و اگر يكي از شما در رفتاري، توانائي انطباق پذيري را نداشت؛ مشكلي نيست و نبايد حساسيت نشان داد. زیرا به اصل فرديت فرد برميگردد.
براي حذف اختلاف زناشوئي باید به موارد زیر توجه کرد:
1 ـ حذف انتقاد: انتقاد در محيط اجتماعي (مانند نوشتن انتقاد در روزنامه) خوب است ولي در محيط خانوادگي نسبت به همسر و فرزندان جوان، انتقاد نبايد باشد. انتقاد گزنده، ضربه زننده و آسيب زننده است. زمانيكه انتقاد ميكنيم با شمشير به ريشهی فرد ميزنيم. فرد احساس ميكند ما او را دوست نداريم. هويت وي را زير سئوال ميبريم. خصومت ايجاد ميكند و شرايط زندگي را رنجآور ميكند.
2 ـ سرزنش و ملامت: زوجين هيچگاه نبايد خطاهاي يكديگر را به هم متذكر شوند. منظور اين است كه در انجام كارهاي ديگران نميبايست تعيين تكليف كنيم.
3 ـ اعمال كنترل و تعيين تكليف و (بايدها و نبايدها) را براي يكديگر مشخص کنيم.
4 ـ تحقير كردن: زوجين از تحقير و خوار نمودن يكديگر به شدت پرهيز کنند. تحقير كردن رضايت زناشوئي را پائين ميآورد.
5 ـ والدين همسر: زوجين بايد سعي كنند احترام والدين خود و همسر را حفظ نمايند.
اصول و مهارتهاي ارتباطي بين زوجين و روابط كلامي و غيركلامي
در زمان بررسي اختلافات زناشوئي، ممكن است به اين نتيجه برسيم كه مرد و زن مشكلي ندارند بلكه ارتباطات آنان دچار مشكل شده است. از آنجائي كه ارتباطات بهصورت كلامي و غيركلامي بوده و در ارتباطات كلامي، نوع پيام و طريقهی ارسال آن، بسيار مهم است؛ ممكن است يكي از زوجين پيامي را بفرستد اما پيام به شكل ديگري از زوج مقابل دريافت شود.
در روابط زناشویي بسياري از پيامها هنگام ارسال، آلوده ميشوند و بنابراین براي رفع آلودگي، پيام را بايد لايه لايه و بهطريق زیر تجزيه کرد:
1 ـ مشاهده: مثلاً هنگامي كه آقا دير به منزل ميآيد؛ خانم ناراحت ميشود و دلواپسي و نگراني خود را به صورت اعتراض به شوهر نشان ميدهد كه اين چه وضعي است به تو هم ميگويند شوهر؟ اين نوع پيام آلوده است و مشكل ايجاد ميكند.
2 ـ احساسي كه به فرد دست ميدهد (هيجان و احساسات دروني فرد)
3 ـ باور 4 ـ نياز
مثال يك پيام آلوده: يكي از زوجين ميگويد: «تو با اين لباس آبروي مرا ميبري» اين پيام آلوده است.
بازسازي و لايه لايه نمودن پيام آلوده فوق:
1 ـ مشاهده – – – بگوئيم لباس كهنه است
2 ـ احساس – – – احساس ناراحتي ميكنم
3 ـ باور- – – دوست دارم شيك بپوشي
4 ـ نياز – – – نياز دارم احترام بگذاري و لباس بهتري بپوشي
تن صدا در زمان ارسال پيام نيز مهم است.
نكاتي كه در زندگي زناشويي بايد مورد توجه قرار داد:
تعريف ارتباط صميمانه
ارتباط صميمانه در خانواده، فرايندي است كه از طريق آن، اطلاعات از طريق نظام (سيستم) مشترك علائم، نشانهها يا رفتار بين اعضاي خانواده منتقل ميشود. فرايندي است كه مدام زوجين در آن بهطور فعال دخالت داشته و ميتوانند موقعيتهايشان را عوض كنند.
نقش ارتباط صميمانهی موثر در خانواده:
ارتباط صميمانه، سنگ زيربناي خانوادهی سالم و موفق است. ارتباط صميمانه شامل درك روحيهی متقابل یکديگر و احترام متقابل است و همچنين صداقت و درستي در نظام خانواده را در بر ميگيرد. وقتي خانوادهاي از الگوهاي ارتباط صميمانه استفاده ميكند؛ انتقال و درك واضحي از محتوا و قصد هر بياني دارد و مسئوليت اجتماعي كردن فرزندان و دستيابي به نيازهاي روحي و رواني اعضای خانواده و ابقاء ارتباط زوج و شركت در اجتماع را ميتواند بهخوبي انجام دهد. الگوهاي ارتباطي، اثر مهمي بر اعضای خانواده دارد. زيرا شخصيت، يادگيري، توسعه و ابقاء اعتماد به نفس و قدرت انتخاب و تصميمگيري منطقي افراد خانواده به ارتباط خوب، منطقي و صميمانه در خانواده وابسته است.
در ارتباط صميمانه، تفاوتهاي فردي در زوجين در نظر گرفته ميشود و مورد احترام واقع ميگردد. در گفتار خانوادهها، صراحت و صداقت وجود دارد تا اعضاي خانواده نيازها و روحيات يكديگر را تشخيص دهند. در خانوادهاي كه ارتباط صميمانه وجود دارد، قضاوت سريع و پيش داوري و انتقادات غيرواقعي وجود ندارد. ارتباط صميمانه در خانواده موجب ميشود كه در رفتارهاي زوجين تطابق وجود داشته باشد.
ارتباط صميمانه بايد يك فرايند پويا و دو جانبه باشد. پويايي ارتباط صميمانه، سبب تعامل موثر و غيرقابل پيشبيني ميشود. برقراري ارتباط صميمانه در هر خانوادهاي، مطابق با فرهنگ آن خانواده است.
ارتباط صميمانه در خانواده ميتواند نيازهاي عاطفي زوجين را برآورده سازد و زوجین با ايجاد و برقراري ارتباط صميمانه، از خود و يكديگر لذت ميبرند. وجود ارتباط صميمانه در خانواده، باعث ميشود كه افراد خانواده در اكثر موارد، در مورد مسائل و مشكلات شخصي و اجتماعي زندگي با يكديگر بحث و گفتوگو داشته باشند و به احساسات، افكار و علائق يكديگر احترام بگذارند و موجب رشد و تكامل احساسات و ارزشها ميشود.
مهارتهاي لازم براي ايجاد ارتباط صميمانه
تعاملات در خانواده بهوسيلهی نظام ارتباطات شكل ميگيرد که شامل ارتباطات كلامي و غيركلامي است.
ارتباطات كلامي:
روشهاي صحبت كردن، بسيار موثر است. نحوهی بيان زوجين در ارتباط بسيار مهم است.
همدلي:
همدلی در زوجين، يكي از مهارتهاي لازم براي ايجاد ارتباط صميمانه است. همدلي عبارتست از تجربهی موقت يكي از زوجين نسبت به احساسات زوج ديگر و ورود به دنياي درون و آنچنان كه زوج مخالف او را درك ميكند. همدلي به زوجين اجازه ميدهد تا زوجين احساسات همديگر را بهتر درك كرده و احساس ارزشمند بودن در هر دو بهوجود ميآید.
احترام، ارزش قائل شدن زوجين و افراد خانواده به احساسات، ارزشها، عقايد و ملاكهاي همديگر
احترام در خانواده، يعني اينكه يكي از زوجين يا هر دو در تصميمگيريهاي خود، ديگري را مد نظر داشته باشد و اگر يكي از زوجين به بيان احساسات خود ميپردازد؛ زوج مقابل به صحبتهاي او همراه با توجه گوش دهد و هر دو براي خواستههاي منطقي هم ارزش قائل شوند.
خلوص و دوستي:
«خلوص و دوستی» رابطهی نزديكي با احترام گذاشتن دارند و منظور قدرت واقعي بودن، درستكاري و صادق بودن با فرد ديگري است. خلوص، صداقت را در برميگيرد. صداقت يعني صراحت زوجين بر انجام اعمالي كه از جانب آنها صورت ميگيرد. صراحت بيان هم بايد در زوجين هنگام بيان احساسات خود نسبت به همديگر مشاهده شود. بيان احساسات زوجين نسبت به هم، بسياري از مشكلات زوجين را حل ميكند. در بيان احساسات بايد صداقت و راستي احساسات هم مد نظر گرفته شود.
ارتباط كلامي:
ارتباطي است كه كلمات، عقايد و پيامهاي دو طرف را منتقل ميكند.
گفتوگوي شادمانه:
يكي از مهارتهاي لازم براي ارتباط صميمانه است.
تشويق و تحسين: يكي از مهارتهاي لازم براي برقراري ارتباط صميمانه بين زوجين، تشويق و تحسين همديگر است. تشويق و تحسين، انگيزهی تلاش، موفقيت، پيشرفت و رقابت سالم در زندگي را براي زوجين بر ميانگيزد و تحسين حقيقي زوجين، باعث جلب اعتماد نسبت به همديگر ميشود. بنابراين زوجين بايد سعي كنند كه موفقيتهاي همديگر را تحسين كنند.
برقراري ارتباط عاطفي:
الگوي ارتباطات عاطفي، به پيام كلامي و غيركلامي و ژست فيزيكي مثل لمس كردن، نگاه كردن و نوازش كردن و علاقهمندي بستگي دارد كه ميتواند از ارتباطات صميمانه بهشمار آيد.
عوامل تهديد كنندهی ارتباط صميمانه:
عدم همدلي:
زوجيني كه نميتوانند احساسات، رفتار و افكار همديگر را درك كنند و فقط در فكر رسيدن به احتياجات خود هستند، اين افراد نه تنها ديگران را قبول ندارند بلكه براي خودشان هم ارزش قائل نيستند و اين امر منجر به بروز فشار، اضطراب، ترس، سرزنش در خانواده ميشود.
خود محوري:
يعني تمركز يكي از زوجين بر احتياجات خودش با وجود محروميت زوج ديگر از نيازها و احساسات او باشد. يا اهميت ندادن به ديدگاه ديگران و همچنین عدم برقراري ارتباط كلامي و غيركلامي مناسب با آنها.
اصول و مهارتهاي ارتباطي بين زوجين
هيچ يك از انسانها، مهارتهاي لازم زندگي را به صورت كلاسيك آموزش نديدهاند. در حالی که براي وارد شدن به زندگي مشترك، به يكسري آموزشها نیاز داريم. اصولي كه در زندگي مشترك بايد مورد توجه قرار داد به صورت اهم به شرح زیر هستند:
1 ـ فرديت: هر فردي خصوصياتي دارد كه فرد را از سايرين مجزا ميكند. هيچ والدي نيست كه بتواند دو فرزند را مشابه بههم را تربیت کند و هيچ دو انسانی هم نمیتوانند دقيقاً مانند هم باشند.
2 ـ پذيرش افراد: انسانها را به همان شکلی كه تربيت شدند و هستند بپذيريم.
3 ـ توافق و تفاهم: توافق قبل از ازدواج است و تفاهم بعد از ازدواج است. توافق بر سر مسائل اصولي و اساسي زندگي است.
تفاهم: فهميدن حال فرد مقابل بهطور متقابل مانند تعيين رنگ اتاق
4 ـ رابطهی عاطفي: سه كانال براي انتقال عاطفي وجود دارد.
الف ـ كلامي: اظهار علاقه
ب ـ رفتاري: به فرزند يا همسر خود با كارهاي كه ميكند نشان ميدهد كه چقدر به آنها علاقهمند است.
ج ـ تماس بدني: نوازش كردن، ملاقات كردن، بغل كردن.
5 ـ همدلي: خود محوري و خودخواهي باعث ميشود كه فرد نتواند خود را بهجاي فرد ديگري بگذارد.
مثال: آقا خيلي خسته از راه ميرسد و به خانمش ميگويد كه خيلي خستهام و از ترافيك بيزار شدهام. زن همدلي نمیكند و میگويد من چه كار كنم؟ مگر ديگران چکار ميكنند؟
اين نمونهی همدلي نكردن است و تنش در مرد باقي ميماند.
6 ـ صميميت: هر انساني نياز دارد كه زندگي را بدون دغدغه در كنار همسرش، بگذارند. جو منزل در عملكرد اعضای خانواده، تأثير ميگذارد.
7 ـ حمايت: هر انساني نياز دارد كه بتواند بر فرد مقابل تكيه كند؛ روی او حساب كند و وي را حمايت كند. در مورد دختراني كه اقدام به فرار از منزل ميکنند ميتوان گفت بهدليل عدم حمايت عاطفي، ناخواسته مجبور به اين كار ميشوند.
8 ـ تصميمگيري مشترك در همهی امور: زن و شوهر تنها كساني هستند كه بايد در زندگي مشترك خود در تمام امور، مشاركت و تشريك مساعي داشته باشند.
9 ـ اعتماد: از نيازهاي اساسي انسان است. در رابطه با همسر، ارتباط بايد طوري باشد كه رفتارها روشن باشند و رفتارها به گونهاي باشند كه فرد مقابل به آن اعتماد داشته باشد.
10 ـ برخورداري از يك حيطهی اختصاصي: ميتوان گفت كه همه چيز در زندگي كنترل شده نيست.
11 ـ احترام: يعني احترام گذاشتن به همهی حقوق و وظايفي كه همسران نسبت به يكديگر دارند.
در پايان براي ايجاد روابط بهتر، ميتوان هر شب چك ليستي از كليهی اعمالي كه در طول روز انجام دادهايم؛ تهيه نمائيم و هر زمان كه احساسي (منفي يا مثبت) به ذهنتان رسيد؛ بگوئيد من در قبال او چه كاري كردم كه باعث شد وي اين رفتار را در قبال من داشته باشد.؟ در رابطه با نوشتههاي چك ليست، موارد ثبت شده را به همسرتان متذكر نشويد. زيرا باعث درگيري و كشمكش در زندگي ميگردد. در پايان هفته بعد از يك نشست گرم و صميمي، دفترچهی چك ليست را با آرامش بررسي كنيد و دربارهی موارد تضاد بحث كنيد و اگر يكي از شما در رفتاري، توانائي انطباق پذيري را نداشت؛ مشكلي نيست و نبايد حساسيت نشان داد. زیرا به اصل فرديت فرد برميگردد.
براي حذف اختلاف زناشوئي باید به موارد زیر توجه کرد:
1 ـ حذف انتقاد: انتقاد در محيط اجتماعي (مانند نوشتن انتقاد در روزنامه) خوب است ولي در محيط خانوادگي نسبت به همسر و فرزندان جوان، انتقاد نبايد باشد. انتقاد گزنده، ضربه زننده و آسيب زننده است. زمانيكه انتقاد ميكنيم با شمشير به ريشهی فرد ميزنيم. فرد احساس ميكند ما او را دوست نداريم. هويت وي را زير سئوال ميبريم. خصومت ايجاد ميكند و شرايط زندگي را رنجآور ميكند.
2 ـ سرزنش و ملامت: زوجين هيچگاه نبايد خطاهاي يكديگر را به هم متذكر شوند. منظور اين است كه در انجام كارهاي ديگران نميبايست تعيين تكليف كنيم.
3 ـ اعمال كنترل و تعيين تكليف و (بايدها و نبايدها) را براي يكديگر مشخص کنيم.
4 ـ تحقير كردن: زوجين از تحقير و خوار نمودن يكديگر به شدت پرهيز کنند. تحقير كردن رضايت زناشوئي را پائين ميآورد.
5 ـ والدين همسر: زوجين بايد سعي كنند احترام والدين خود و همسر را حفظ نمايند.
اصول و مهارتهاي ارتباطي بين زوجين و روابط كلامي و غيركلامي
در زمان بررسي اختلافات زناشوئي، ممكن است به اين نتيجه برسيم كه مرد و زن مشكلي ندارند بلكه ارتباطات آنان دچار مشكل شده است. از آنجائي كه ارتباطات بهصورت كلامي و غيركلامي بوده و در ارتباطات كلامي، نوع پيام و طريقهی ارسال آن، بسيار مهم است؛ ممكن است يكي از زوجين پيامي را بفرستد اما پيام به شكل ديگري از زوج مقابل دريافت شود.
در روابط زناشویي بسياري از پيامها هنگام ارسال، آلوده ميشوند و بنابراین براي رفع آلودگي، پيام را بايد لايه لايه و بهطريق زیر تجزيه کرد:
1 ـ مشاهده: مثلاً هنگامي كه آقا دير به منزل ميآيد؛ خانم ناراحت ميشود و دلواپسي و نگراني خود را به صورت اعتراض به شوهر نشان ميدهد كه اين چه وضعي است به تو هم ميگويند شوهر؟ اين نوع پيام آلوده است و مشكل ايجاد ميكند.
2 ـ احساسي كه به فرد دست ميدهد (هيجان و احساسات دروني فرد)
3 ـ باور 4 ـ نياز
مثال يك پيام آلوده: يكي از زوجين ميگويد: «تو با اين لباس آبروي مرا ميبري» اين پيام آلوده است.
بازسازي و لايه لايه نمودن پيام آلوده فوق:
1 ـ مشاهده – – – بگوئيم لباس كهنه است
2 ـ احساس – – – احساس ناراحتي ميكنم
3 ـ باور- – – دوست دارم شيك بپوشي
4 ـ نياز – – – نياز دارم احترام بگذاري و لباس بهتري بپوشي
تن صدا در زمان ارسال پيام نيز مهم است.
نكاتي كه در زندگي زناشويي بايد مورد توجه قرار داد:
- ذهن خواني: ارتباط بين دو زوج را بههم ميزند. حالت قانون همه يا هيچ را بهوجود ميآورد.
- فيلتر سازي: لحن صحبت با زوج مهم است و تأكيد روي واژهها ميشود. بهتر است احساسات خود را ناگويا و نامفهوم بيان نكنيم بلكه روشن و صريح صحبت كنيم.
- ارتباط كلامي و غيركلامي با هم يكسان باشد: بهعنوان مثال زماني كه ميگویيم «دوستت دارم» با چهره و رفتار نيز نشان دهيم در غير اينصورت بين پيام كلامي و غيركلامي تعارض ايجاد ميشود.
- زوجين نياز دارند كه يكديگر را درك كنند نه اينكه يكديگر را نصيحت كنند: آنها نياز به پند و اندرز ندارند بلكه در زمان صحبت كردن دوست دارند زوج مخاطب، صحبتهاي آنان را بشنود.
- زن و شوهر بايد با يكديگر تصميم بگيرند: آنها نباید اجازه دهند خانوادههايشان در تصميمگيري آنان دخالت كنند و سعي كنند كه سيستم خانه را خود (زن و شوهر) حفظ كنند و به خانوادهها اجازه دخالت ندهند.
مثلاً مادربزرگ بهدليل دوست داشتن افراطي نوه، رفتارهاي غلط وي را مثبت ميبيند و به او متذكر نميشود و چه بسا كارهاي شخصي وي را نيز انجام ميدهد ولي مادر به اين شكل عمل نميكند بلكه ميخواهد قانون و نظم را در بچه بهوجود آورد. اينجاست كه اختلاف و تعارض ايجاد ميگردد.
رفت و آمد: بايد در حد تعادل و متعارف باشد. - بايد ياد بدهيم كه زوجين با يكديگر قشنگ صحبت كنند: آنها احساسات خود را قشنگ بههم انتقال دهند.
بهعنوان مثال: زمان تولد و يا زمان سالگرد ازدواج، با يك شاخه گل احساسات خود را بيان كنيد و اين سالروز را به يكديگر تبريك بگویید.
